Cửa ḷ - danh thắng và thương hiệu
Cập nhật: 11/7/2017

Thị xã Cửa Lò nằm bên bờ biển Đông, được ôm gọn giữa hai cửa biển: Cửa Lò phía Bắc, Cửa Hội phía Nam. Bãi tắm Cửa Lò dài trên chục km, có độ dốc thoai thoải cát mịn, nước trong và sạch, không pha lẫn bùn như một số bãi biển khác. Phía trên bãi biển còn có nhiều khu lâm viên rộng với những rạng phi lao, rặng dừa xanh tốt chạy dài dọc theo bờ biển. Nước biển ở đây có độ mặn tương đối cao, là một trong những bãi tắm lý tưởng của Việt Nam.

Về phía Bắc, sát Cửa Lò có đảo lan Châu, những lúc triều dâng, toàn đảo dầm chân trong nước biển. Dưới chân núi, về phía Đông Nam có nhiều tẳng đá lớn, hình thù kỳ lạ, có tảng trông tựa hình người ngồi, có tảng được gọi là ông Đùng, có tảng được gọi là thần hình Thiết Hán. Trên đỉnh núi, năm 1936, vua Bảo Đại cho xây lâu đài để nghỉ dưỡng. Chuyện kể rằng, chính vua Bảo Đại đã đưa giống Cúc biển từ Pháp về đây trồng, tạo thêm màu sắc cho một đô thị biển.

Về phía đông nam cách bờ biển 4km là đảo Song Ngư như hai con cá khổng lồ che chắn bão to, gió lớn cho Cửa Lò. Xa xa, ngoài khơi chừng 20 km là núi Quỳnh Nhai. Núi cao 218m so với mặt biển. Quỳnh Nhai gồm hai hòn lớn và hòn con nối với nhau, từ đất liền nhìn ra trông như cặp mắt, dân gian quen gọi là Đảo Mắt.

Trong dân gian miền biển còn lưu gữi một truyền thuyết cổ tích "Nàng Tố Nương mỏi mắt trông chồng" nói về hòn đảo này: "Tố Nương quê vùng An Lạc, Sơn Tây, chồng nàng quê ở Hàm Hoan, nay là xứ Nghệ. Vợ chồng đều là tướng lĩnh của nghĩa quân Hai Bà Trưng. Khi cuộc khởi nghĩa bị đàn áp vợ chồng lưu lạc mỗi người một nơi. Tố Nương quyết định dong buồm về Hàm Hoan tìm chống. Gần đến nơi, không may thuyền bị phong ba dạt vào đảo Quỳnh Nhai. Đến đây, nàng không còn sức lực và phương tiện để đi vào đất liền được nữa, đành phải ở lại trên đảo, ngày đêm dán mắt vào quê chồng", Đảo Mắt - Nhãn sơn có tên từ đó.

Trên hữu ngạn sông Cấm, cách bờ biển 500m có một ngôi đền trông rất uy nghi, đó là đền thờ đô đốc thái uý thượng tướng quân Nguyễn Sư Hồi, con trai trưởng của Nguyễn Xí người có công khai phá ra làng Vạn Lộc và làm trấn thủ thập nhị hải môn, cai quản 12 cửa biển từ Sầm Sơn (Thanh Hoá) đến Cửa Tùng (Quảng Trị). Bên phía bắc sông Cấm (sông Cửa Lò) có đình đền, chùa Trung Kiên là một tổ hợp di tích gắn liền cảnh quan trời biển mênh mang.

Từ Cửa Lò, du khách theo đường nhựa về phía Tây 2km sẽ gặp một di tích lịch sử kiến trúc nghệ thuật được xếp hạng quốc gia là đền thờ Thái sư Cương quốc công Nguyễn Xí, một con người đã tham gia cuộc khởi nghĩa Lam Sơn từ buổi đầu hội thề Lũng Nhai của Lê Lợi, sau này lại có công dẹp yên nội loạn đưa Lê Tư Thành lên ngôi vua, hiệu là Lê Thánh Tông, một trong những vị minh quân bậc nhất của chế độ phong kiến Việt Nam. Cửa Lò cũng là đất có truyền thống hiếu học và khổ học để thành tài như tiến sĩ Nguyễn Huy Nhu, Phó bảng Hoàng Văn Cư, Thái y Hoàng Nguyên Lê, danh y Hoàng Nguyên Cát, Chánh ngự y Hoàng Văn Dụ.

Thị xã Cửa Lò ra đời năm 1994 được lột xác từ các làng chài nghèo thành một đô thị biển sầm uất, hấp dẫn. Ngày 12/3/2009 Bộ Xây dựng đã có quyết định công nhận Cửa Lò là đô thị loại 3 và ngày 25/12/2014, thị xã Cửa Lò đã được Thủ tướng Chính phủ công nhận đô thị du lịch biển tại Quyết định số 2355/QĐ-TTg.

Hiện nay, thị xã Cửa Lò có 7 phường : Nghi Thủy, Nghi Tân, Thu Thủy, Nghi Hòa, Nghi Hải, Nghi Hương, Nghi Thu. Tất cả các phường này đều tiếp giáp với biển. Hiện nay trung tâm du lịch vẫn tập trung ở phường Nghi Hương, phường Thu Thủy và Nghi Thu và đang mở rộng xuống khu vực Cửa Hội (Nghi Hòa và Nghi Hải). Được biết, theo quy hoạch mới, trong thời gian tới, Cửa Lò sẽ sát nhập thêm 4 xã của huyện Nghi Lộc là Nghi Thạch, Nghi Khánh, Nghi Xuân và Nghi Hợp nâng tổng diện tích của thị xã lên 49,52 km², dân số sẽ vượt trên 100.000 người.

Ngày nay, du khách đến với Cửa Lò có thể đi bằng các phương tiện như ô tô, tàu thuỷ, tàu hoả kể cả máy bay đều rất thuận lợi. Từ Cửa Lò, du khách có thể đi thuyền ra thăm thú đảo Song Ngư, đảo Mắt hoặc ra phía bắc Cửa Lò, ra tới cửa Hiền, cửa Vạn ở Diễn Châu, đặc biệt là có thể tổ chức một chuyến du lịch ngược dòng Lam Giang để chiêm ngưỡng cảnh quan, các di tích lưu niệm danh nhân, các di tích kiến trúc nghệ thuật tạo lạc hai bên bờ, đậm đà sắc thái văn hoá xứ Nghệ. Hoặc từ thị xã Cửa Lò, du khách cũng có thể tham gia vào một trong các tour du lịch hấp dẫn khác ở trong tỉnh như: Kim Liên (Nam Đàn), Quảng trường Hồ Chí Minh (Thành phố Vinh), đảo chè (Thanh Chương), khu dự trữ sinh quyển miền tây Nghệ An...và các địa phương của Lào, Thái Lan.

Cửa Lò ngày càng được thay da đổi thịt bới sự phát triển không ngừng cơ sở kiến trúc hạ tầng, hệ thống giao thông thuận lợi. Đặc biệt là các dịch vụ du lịch, hệ thống khách sạn cao tầng hiện đại và nhiều khu vui chơi giải trí, nghỉ dưỡng. Năm 2017, có thêm tổ hợp Khách sạn, khu vui chơi giải trí và biệt thự nghỉ dưỡng cao cấp Vinpearl Cửa Hội của Tập đoàn Vingroup khai trương, đi vào hoạt động giai đoạn I  đã góp phần tạo ra diện mới cho du lịch Cửa Lò nói chung, Nghệ An nói riêng. Đến nay, Cửa Lò có trên 290 cơ sở lưu trú với gần 10.000 phòng nghỉ, đủ sức đón một lúc trên 20.000 lượt khách/ngày.

Lễ hội du lịch Cửa Lò khai trương mùa du lịch tắm biển hàng năm được tổ chức từ ngày 30/4 đến 01/5. Lễ hội có các trò chơi truyền thống và thi bơi thuyền sôi động cả một vùng trời biển. Hàng năm, Cửa Lò đón xấp xỉ 1,5 đến 1,7 triệu lượt khách đến tắm biển, nghỉ dưỡng. Riêng 6 tháng đầu năm 2017, lượng khách về Cửa Lò nghỉ dưỡng tăng tăng đột biến, ước đạt 1,5 triệu lượt người, doanh thu từ các hoạt động dịch vụ, du lịch ước đạt 1.220 tỷ đồng.

Với tiềm năng và lợi thế sẵn có, cộng với sự quyết tâm của đảng bộ và chính quyền và người dân Cửa Lò, nhất định Cửa Lò còn vươn xa hơn nữa./.

 

Đình Hà

(Sở Du lịch Nghệ An)